Liście brzozy wg babki Warwary z Czernihowszczyzny
Mówiono o niej „babka Warwara z Czernihowszczyzny”, choć naprawdę nazywała się Warwara Iwanowna Łysenko i przez większość życia zbierała zioła nad Desną, daleko od miast i książek pisanych pod apteki.
Nie uważała się za zielarkę.
Mówiła o sobie: „ja tylko patrzę, czego człowiekowi ubyło”.
Liście brzozy były dla niej jednym z najważniejszych zieli po zimie i po chorobie, ale nigdy nie mówiła, że „są na nerki”, bo uważała takie myślenie za zbyt płaskie, płytkie, albowiem liście brzozy mają "drugie dno".
„Jak człowiek zaczyna nosić wodę w sobie, to problem rzadko siedzi tylko w nerkach. Najpierw gaśnie ruch. Potem ciało zaczyna zatrzymywać wszystko, czego nie umie już wypchnąć.”
Warwara prawie nigdy nie dawała brzozy mocnej.
Mówiła, że ludzie robią zbyt silne napary, bo chcą szybko zobaczyć efekt.
Mówiła, że ludzie robią zbyt silne napary, bo chcą szybko zobaczyć efekt.
„Jak brzoza ma człowieka otworzyć, to nie może go od razu przewrócić. Mocne ziele wypędzi wodę, ale razem z nią zabierze siłę i człowiek zrobi się pusty.”
Dlatego jej napary były jasne, lekkie, prawie zielone jak woda po deszczu.
Kazała pić mało, ale często.
I zawsze obserwowała jedną rzecz: czy ciało zaczyna oddawać ciężar.
Nie tylko mocz.
„Są ludzie, którzy sikają normalnie, a i tak puchną od środka. Bo nie chodzi tylko o wodę. Ciało potrafi zatrzymać zmęczenie, chorobę, strach i zimę razem.”
Przy opuchniętych nogach nie zaczynała od picia brzozy.
Najpierw robiła okłady.
Najpierw robiła okłady.
Świeże liście parzyła chwilę nad gorącą wodą, zawijała w lnianą szmatkę i przykładała na łydki albo stopy.
„Nie wszystko trzeba od razu pchać do brzucha. Są rzeczy, które lepiej wychodzą przez skórę, bo ciało mniej się wtedy broni.”
Potem dopiero dawała napar.
Ale najbardziej charakterystyczne było to, jak mówiła o brzozie po chorobie.
Twierdziła, że gorączka prawie nigdy nie kończy choroby naprawdę.
„Ludzie myślą, że jak temperatura zeszła, to już zdrowi. A potem chodzą pół roku jak mokre drewno. Ciężcy, bez siły, bez oddechu, jakby coś ich dalej trzymało.”
I właśnie wtedy dawała liście brzozy.
Nie zawsze zalecała pić je same.
Czasem z odrobiną owsa, czasem z młodym pędem porzeczki, ale brzoza była środkiem wszystkiego.
Czasem z odrobiną owsa, czasem z młodym pędem porzeczki, ale brzoza była środkiem wszystkiego.
„Brzoza nie pcha człowieka. Ona robi miejsce, żeby organizm sam zaczął wracać.”
Miała też bardzo fachowe, intuicyjne podejście do zbierania liści.
Nigdy nie brała tych ciemnych, dużych, letnich.
Zbierała tylko młode, jeszcze lekko lepkie.
Zbierała tylko młode, jeszcze lekko lepkie.
„W starym liściu jest już pamięć lata. A człowiek po chorobie potrzebuje początku, nie końca.”
Przy zmęczeniu po zimie nie dawała dużych ilości.
Kilka łyków rano.
Czasem kilka świeżych liści do przeżucia.
I mówiła wtedy coś, co ludzie długo pamiętali:
„Jak człowiek jest słaby, to nie trzeba go zalewać. Trzeba mu przypomnieć, jak się podnosi.”
Warwara uważała też, że brzoza działa inaczej niż większość ziół, bo „nie lubi pośpiechu”.
„Piołun ruszy szybko. Jałowiec przepędzi mocno. A brzoza robi to powoli, żeby ciało zdążyło wrócić razem z tym, co wypuszcza.”
Przy problemach ze skórą nie gotowała liści wcale.
Mówiła, że ogień odbiera brzozie „to, co najbardziej żywe”.
Mówiła, że ogień odbiera brzozie „to, co najbardziej żywe”.
Liście zalewała zimną wodą na noc i rano tym płynem przemywała skórę.
„Brzoza bierze gorąco ze skóry, ale sama nie jest zimna. Dlatego nie zamyka człowieka bardziej.”
Najmocniej jednak mówiła o ludziach „wyczerpanych życiem”.
Takich, którzy nie byli chorzy, ale nie mieli siły żyć normalnie.
„Jak człowiek siedzi i patrzy w ścianę bez powodu, to często ciało już dawno przestało oddychać tak jak trzeba. I wtedy brzoza bywa lepsza niż najmocniejsze zioła.”
Kazała wtedy otwierać okna, wstawiać świeże gałęzie brzozy do domu i pić małe ilości naparu przez kilka dni.
- Mieszanka brzozowa na opuchliznę i zatrzymywanie wody
Zastosowanie:
Uczucie ciężkości nóg, poranne obrzęki twarzy, opuchlizna po zimie lub po długiej chorobie.
Uczucie ciężkości nóg, poranne obrzęki twarzy, opuchlizna po zimie lub po długiej chorobie.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- liść pokrzywy — 25 g
- ziele nawłoci — 20 g
- skrzyp polny — 15 g
Przygotowanie:
1 łyżkę mieszanki zalać 300 ml gorącej wody.
Parzyć 20 minut pod przykryciem.
1 łyżkę mieszanki zalać 300 ml gorącej wody.
Parzyć 20 minut pod przykryciem.
Dawkowanie:
Pić 2 razy dziennie po 150 ml.
Pić 2 razy dziennie po 150 ml.
Czas kuracji:
10–14 dni.
10–14 dni.
Przeciwwskazania:
Niewydolność nerek, ciąża.
Niewydolność nerek, ciąża.
- Mieszanka brzozowo-owsiana po chorobie
Zastosowanie:
Osłabienie po infekcjach, brak siły, ospałość po gorączce.
Osłabienie po infekcjach, brak siły, ospałość po gorączce.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- słoma owsiana — 30 g
- liść czarnej porzeczki — 20 g
- owoc dzikiej róży — 20 g
Przygotowanie:
2 łyżki mieszanki zalać 500 ml gorącej wody.
Parzyć 30 minut.
2 łyżki mieszanki zalać 500 ml gorącej wody.
Parzyć 30 minut.
Dawkowanie:
Pić 3 razy dziennie po 150 ml.
Pić 3 razy dziennie po 150 ml.
Czas kuracji:
2–3 tygodnie.
2–3 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Alergia na brzozę.
Alergia na brzozę.
- Mieszanka brzozowa na ciężką głowę
Zastosowanie:
Przytłumienie, zmęczenie psychiczne, mgła w głowie.
Przytłumienie, zmęczenie psychiczne, mgła w głowie.
Skład:
- liść brzozy — 25 g
- rozmaryn — 15 g
- mięta — 20 g
- melisa — 20 g
- liść porzeczki — 20 g
Przygotowanie:
1 łyżkę mieszanki zalać 250 ml gorącej wody.
Parzyć 15 minut.
1 łyżkę mieszanki zalać 250 ml gorącej wody.
Parzyć 15 minut.
Dawkowanie:
Pić rano i po południu.
Pić rano i po południu.
Czas kuracji:
7–10 dni.
7–10 dni.
Przeciwwskazania:
Nadciśnienie.
Nadciśnienie.
- Mieszanka brzozowa na bóle stawów od wilgoci
Zastosowanie:
Sztywność stawów, bóle nasilające się przy wilgoci.
Sztywność stawów, bóle nasilające się przy wilgoci.
Skład:
- liść brzozy — 35 g
- kora wierzby — 20 g
- liść porzeczki — 20 g
- wiązówka — 25 g
Przygotowanie:
Gotować 5 minut w 400 ml wody.
Gotować 5 minut w 400 ml wody.
Dawkowanie:
Pić 2 razy dziennie po 200 ml.
Pić 2 razy dziennie po 200 ml.
Czas kuracji:
2 tygodnie.
2 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Wrzody żołądka, uczulenie na salicylany.
Wrzody żołądka, uczulenie na salicylany.
- Brzozowa mieszanka oczyszczająca skórę
Zastosowanie:
Wysypki, tłusta skóra, podrażnienia.
Wysypki, tłusta skóra, podrażnienia.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- nagietek — 25 g
- fiołek trójbarwny — 20 g
- rumianek — 15 g
Przygotowanie:
Zalać letnią wodą i odstawić na noc.
Zalać letnią wodą i odstawić na noc.
Dawkowanie:
Pić 2 razy dziennie i stosować do przemywania skóry.
Pić 2 razy dziennie i stosować do przemywania skóry.
Czas kuracji:
2–4 tygodnie.
2–4 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Alergia na rumianek.
Alergia na rumianek.
- Mieszanka brzozowo-jałowcowa na wychłodzenie
Zastosowanie:
Zimne dłonie i stopy, brak energii.
Zimne dłonie i stopy, brak energii.
Skład:
- liść brzozy — 35 g
- jałowiec — 10 g
- arcydzięgiel — 20 g
- pokrzywa — 20 g
- imbir — 15 g
Przygotowanie:
Parzyć 25 minut.
Parzyć 25 minut.
Dawkowanie:
Pić rano i po południu.
Pić rano i po południu.
Czas kuracji:
7–14 dni.
7–14 dni.
Przeciwwskazania:
Ciąża, nadciśnienie.
Ciąża, nadciśnienie.
- Kąpiel brzozowa na opuchnięte nogi
Zastosowanie:
Ciężkie nogi, opuchlizna po całym dniu.
Ciężkie nogi, opuchlizna po całym dniu.
Skład:
- liść brzozy — 80 g
- sól kamienna — 3 łyżki
- skrzyp — 30 g
Przygotowanie:
Zioła zalać 2 litrami gorącej wody i odstawić na 40 minut.
Zioła zalać 2 litrami gorącej wody i odstawić na 40 minut.
Dawkowanie:
Moczyć nogi 20–30 minut.
Moczyć nogi 20–30 minut.
Czas kuracji:
5–7 dni.
5–7 dni.
Przeciwwskazania:
Zakrzepica, rany skóry.
Zakrzepica, rany skóry.
- Mieszanka brzozowa na ciężkość po jedzeniu
Zastosowanie:
Ospałość po posiłkach, uczucie zalegania.
Ospałość po posiłkach, uczucie zalegania.
Skład:
- liść brzozy — 25 g
- mięta — 20 g
- korzeń mniszka — 30 g
- krwawnik — 15 g
- koper włoski — 10 g
Przygotowanie:
Parzyć 20 minut.
Parzyć 20 minut.
Dawkowanie:
Pić przed obiadem i kolacją.
Pić przed obiadem i kolacją.
Czas kuracji:
10 dni.
10 dni.
Przeciwwskazania:
Wrzody żołądka.
Wrzody żołądka.
- Ocet brzozowy na martwe trawienie
Zastosowanie:
Brak apetytu, ciężkość po jedzeniu.
Brak apetytu, ciężkość po jedzeniu.
Skład:
- liść brzozy — 60 g
- krwawnik — 20 g
- ocet jabłkowy — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 10 dni.
Odstawić na 10 dni.
Dawkowanie:
1 łyżeczka przed jedzeniem.
1 łyżeczka przed jedzeniem.
Czas kuracji:
7–14 dni.
7–14 dni.
Przeciwwskazania:
Refluks, wrzody.
Refluks, wrzody.
- Nalewka brzozowo-jałowcowa na wychłodzenie
Zastosowanie:
Uczucie zimna w kościach, brak energii.
Uczucie zimna w kościach, brak energii.
Skład:
- liść brzozy — 50 g
- jałowiec — 15 g
- arcydzięgiel — 20 g
- alkohol 40% — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 14 dni.
Odstawić na 14 dni.
Dawkowanie:
10 kropli wieczorem.
10 kropli wieczorem.
Czas kuracji:
10 dni.
10 dni.
Przeciwwskazania:
Choroby nerek, ciąża.
Choroby nerek, ciąża.
- Brzozowy odwar na ciężką krew
Zastosowanie:
Senność, ciężkość ciała, mała potliwość.
Senność, ciężkość ciała, mała potliwość.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- kora brzozy — 15 g
- czarny bez — 20 g
- pokrzywa — 25 g
Przygotowanie:
Gotować 10 minut.
Gotować 10 minut.
Dawkowanie:
Pić rano i po południu.
Pić rano i po południu.
Czas kuracji:
7–12 dni.
7–12 dni.
Przeciwwskazania:
Odwodnienie.
Odwodnienie.
- Brzozowy okład na zimny brzuch
Zastosowanie:
Napięcie i chłód podbrzusza.
Napięcie i chłód podbrzusza.
Skład:
- świeże liście brzozy — 3 garści
- siemię lniane — 2 łyżki
Przygotowanie:
Liście sparzyć i wymieszać z siemieniem.
Liście sparzyć i wymieszać z siemieniem.
Dawkowanie:
Przykładać na 20 minut.
Przykładać na 20 minut.
Czas kuracji:
5–7 dni.
5–7 dni.
Przeciwwskazania:
Ostre bóle brzucha.
Ostre bóle brzucha.
- Macerat brzozowy na skórę po chorobie
Zastosowanie:
Sucha, podrażniona skóra.
Sucha, podrażniona skóra.
Skład:
- świeży liść brzozy — 40 g
- olej lniany — 250 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 14 dni.
Odstawić na 14 dni.
Dawkowanie:
Wcierać 2 razy dziennie.
Wcierać 2 razy dziennie.
Czas kuracji:
2 tygodnie.
2 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Alergia na brzozę.
Alergia na brzozę.
- Brzozowy napój fermentowany
Zastosowanie:
Osłabienie po chorobie, brak apetytu.
Osłabienie po chorobie, brak apetytu.
Skład:
- świeży liść brzozy — 50 g
- miód — 1 łyżka
- skórka chleba żytniego
- woda — 1 litr
Przygotowanie:
Odstawić na 2 dni.
Odstawić na 2 dni.
Dawkowanie:
100 ml rano.
100 ml rano.
Czas kuracji:
5–7 dni.
5–7 dni.
Przeciwwskazania:
Cukrzyca.
Cukrzyca.
- Brzozowa para na mokry kaszel
Zastosowanie:
Wilgotny kaszel, zalegający śluz.
Wilgotny kaszel, zalegający śluz.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- sosna — 20 g
- jałowiec — 10 g
Przygotowanie:
Zioła zalać wrzątkiem.
Zioła zalać wrzątkiem.
Dawkowanie:
Wdychać parę 5 minut.
Wdychać parę 5 minut.
Czas kuracji:
3–5 dni.
3–5 dni.
Przeciwwskazania:
Astma, gorączka.
Astma, gorączka.
- Brzozowy proszek na zastój po jedzeniu
Zastosowanie:
Wzdęcia, ciężkość po tłustych potrawach, powolne trawienie.
Wzdęcia, ciężkość po tłustych potrawach, powolne trawienie.
Skład:
- suszony liść brzozy — 30 g
- koper włoski — 20 g
- majeranek — 20 g
- korzeń mniszka — 30 g
Przygotowanie:
Wszystkie składniki zmielić na drobny proszek.
Wszystkie składniki zmielić na drobny proszek.
Dawkowanie:
Pół łyżeczki po ciężkim posiłku.
Pół łyżeczki po ciężkim posiłku.
Czas kuracji:
Do 10 dni.
Do 10 dni.
Przeciwwskazania:
Wrzody żołądka.
Wrzody żołądka.
- Nalewka brzozowo-głogowa na osłabione serce
Zastosowanie:
Uczucie ciężaru w klatce piersiowej, napięcie po stresie.
Uczucie ciężaru w klatce piersiowej, napięcie po stresie.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- kwiat głogu — 30 g
- melisa — 20 g
- alkohol 40% — 500 ml
Przygotowanie:
Zioła zalać alkoholem i odstawić na 14 dni.
Zioła zalać alkoholem i odstawić na 14 dni.
Dawkowanie:
10 kropli wieczorem.
10 kropli wieczorem.
Czas kuracji:
2 tygodnie.
2 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Niskie ciśnienie, leki nasercowe.
Niskie ciśnienie, leki nasercowe.
- Nalewka brzozowa na bezsenność
Zastosowanie:
Wybudzanie w nocy, napięcie nerwowe.
Wybudzanie w nocy, napięcie nerwowe.
Skład:
- liść brzozy — 35 g
- melisa — 25 g
- chmiel — 15 g
- alkohol 40% — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 12 dni.
Odstawić na 12 dni.
Dawkowanie:
10 kropli przed snem.
10 kropli przed snem.
Czas kuracji:
7–10 dni.
7–10 dni.
Przeciwwskazania:
Ciąża, niskie ciśnienie.
Ciąża, niskie ciśnienie.
- Odwar brzozowy na bóle pleców
Zastosowanie:
Sztywność karku i pleców po pracy fizycznej.
Sztywność karku i pleców po pracy fizycznej.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- owies — 30 g
- jałowiec — 10 g
- liść laurowy — 5 g
Przygotowanie:
Gotować 10 minut.
Gotować 10 minut.
Dawkowanie:
Stosować do okładów.
Stosować do okładów.
Czas kuracji:
5–7 dni.
5–7 dni.
Przeciwwskazania:
Uszkodzona skóra.
Uszkodzona skóra.
- Płukanka brzozowa na chrypkę
Zastosowanie:
Chrypka, przeciążone gardło.
Chrypka, przeciążone gardło.
Skład:
- liść brzozy — 20 g
- szałwia — 25 g
- dziewanna — 20 g
- tymianek — 15 g
Przygotowanie:
Parzyć 20 minut.
Parzyć 20 minut.
Dawkowanie:
Płukać gardło kilka razy dziennie.
Płukać gardło kilka razy dziennie.
Czas kuracji:
4 dni.
4 dni.
Przeciwwskazania:
Alergia na tymianek.
Alergia na tymianek.
- Ocet brzozowy na ciężkość po tłustym jedzeniu
Zastosowanie:
Pełność żołądka, ospałość po jedzeniu.
Pełność żołądka, ospałość po jedzeniu.
Skład:
- liść brzozy — 50 g
- majeranek — 20 g
- koper włoski — 15 g
- ocet jabłkowy — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 10 dni.
Odstawić na 10 dni.
Dawkowanie:
1 łyżeczka po jedzeniu.
1 łyżeczka po jedzeniu.
Czas kuracji:
7 dni.
7 dni.
Przeciwwskazania:
Refluks, wrzody.
Refluks, wrzody.
- Olej brzozowy na zimne dłonie i stopy
Zastosowanie:
Słabe krążenie, zimne kończyny.
Słabe krążenie, zimne kończyny.
Skład:
- świeży liść brzozy — 40 g
- rozmaryn — 15 g
- olej lniany — 300 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 14 dni.
Odstawić na 14 dni.
Dawkowanie:
Wcierać rano i wieczorem.
Wcierać rano i wieczorem.
Czas kuracji:
2 tygodnie.
2 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Podrażnienia skóry.
Podrażnienia skóry.
- Proszek brzozowy na poranne zmęczenie
Zastosowanie:
Brak energii rano, ciężkość po przebudzeniu.
Brak energii rano, ciężkość po przebudzeniu.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- mięta — 20 g
- różeńiec — 20 g
- dzika róża — 30 g
Przygotowanie:
Zmielić na drobny proszek.
Zmielić na drobny proszek.
Dawkowanie:
Pół łyżeczki rano.
Pół łyżeczki rano.
Czas kuracji:
7 dni.
7 dni.
Przeciwwskazania:
Nadciśnienie.
Nadciśnienie.
- Kąpiel brzozowa na napięcie po stresie
Zastosowanie:
Napięcie mięśni, płytki oddech po stresie.
Napięcie mięśni, płytki oddech po stresie.
Skład:
- liść brzozy — 80 g
- melisa — 30 g
- owies — 40 g
Przygotowanie:
Gotować 10 minut i wlać do kąpieli.
Gotować 10 minut i wlać do kąpieli.
Dawkowanie:
Kąpiel 20 minut.
Kąpiel 20 minut.
Czas kuracji:
3–5 kąpieli.
3–5 kąpieli.
Przeciwwskazania:
Choroby serca, gorączka.
Choroby serca, gorączka.
- Napar brzozowy na brak potu podczas infekcji
Zastosowanie:
Uczucie „zamkniętej” infekcji, zimno mimo gorączki.
Uczucie „zamkniętej” infekcji, zimno mimo gorączki.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- lipa — 30 g
- liść maliny — 20 g
- czarny bez — 20 g
Przygotowanie:
Parzyć 20 minut.
Parzyć 20 minut.
Dawkowanie:
Pić gorące przed snem.
Pić gorące przed snem.
Czas kuracji:
2–3 dni.
2–3 dni.
Przeciwwskazania:
Odwodnienie.
Odwodnienie.
- Okadzanie brzozowe po chorobie
Zastosowanie:
Ciężkie powietrze w domu po infekcji.
Ciężkie powietrze w domu po infekcji.
Skład:
- suszony liść brzozy — 2 garści
- jałowiec — 10 g
- kora brzozy
Przygotowanie:
Powoli tlić na żarze.
Powoli tlić na żarze.
Dawkowanie:
Okadzać pomieszczenie kilka minut.
Okadzać pomieszczenie kilka minut.
Czas kuracji:
3 wieczory.
3 wieczory.
Przeciwwskazania:
Astma, choroby płuc.
Astma, choroby płuc.
- Mieszanka brzozowa na piasek w drogach moczowych
Zastosowanie:
Dyskomfort przy oddawaniu moczu, uczucie ciężaru w dole brzucha.
Dyskomfort przy oddawaniu moczu, uczucie ciężaru w dole brzucha.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- nawłoć — 25 g
- liść borówki — 20 g
- skrzyp — 15 g
Przygotowanie:
Parzyć 25 minut.
Parzyć 25 minut.
Dawkowanie:
Pić 2 razy dziennie.
Pić 2 razy dziennie.
Czas kuracji:
10 dni.
10 dni.
Przeciwwskazania:
Ostre zapalenie nerek.
Ostre zapalenie nerek.
- Nalewka brzozowa na osłabione włosy
Zastosowanie:
Wypadanie włosów, osłabiona skóra głowy.
Wypadanie włosów, osłabiona skóra głowy.
Skład:
- świeży liść brzozy — 60 g
- korzeń łopianu — 30 g
- alkohol 40% — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 14 dni.
Odstawić na 14 dni.
Dawkowanie:
Wcierać w skórę głowy.
Wcierać w skórę głowy.
Czas kuracji:
1 miesiąc.
1 miesiąc.
Przeciwwskazania:
Podrażniona skóra głowy.
Podrażniona skóra głowy.
- Odwar brzozowo-owsiany na wyczerpanie fizyczne
Zastosowanie:
Zmęczenie po ciężkiej pracy, bóle mięśni.
Zmęczenie po ciężkiej pracy, bóle mięśni.
Skład:
- liść brzozy — 35 g
- owies — 40 g
- pokrzywa — 25 g
Przygotowanie:
Gotować 15 minut.
Gotować 15 minut.
Dawkowanie:
Pić wieczorem.
Pić wieczorem.
Czas kuracji:
7 dni.
7 dni.
Przeciwwskazania:
Niewydolność nerek.
Niewydolność nerek.
- Ocet brzozowy na brak apetytu
Zastosowanie:
Niechęć do jedzenia, uczucie pełności.
Niechęć do jedzenia, uczucie pełności.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- liść mniszka — 10 g
- anyż — 10 g
- ocet jabłkowy — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 12 dni.
Odstawić na 12 dni.
Dawkowanie:
1 łyżeczka przed obiadem.
1 łyżeczka przed obiadem.
Czas kuracji:
7–10 dni.
7–10 dni.
Przeciwwskazania:
Refluks, wrzody.
Refluks, wrzody.
- Kąpiel brzozowa na swędzenie skóry
Zastosowanie:
Swędzenie, podrażnienie i przesuszenie skóry po zimie.
Swędzenie, podrażnienie i przesuszenie skóry po zimie.
Skład:
- liść brzozy — 100 g
- rumianek — 30 g
- owies — 40 g
Przygotowanie:
Gotować 10 minut w 2 litrach wody i wlać do kąpieli.
Gotować 10 minut w 2 litrach wody i wlać do kąpieli.
Dawkowanie:
Kąpiel 15–20 minut.
Kąpiel 15–20 minut.
Czas kuracji:
5 kąpieli co drugi dzień.
5 kąpieli co drugi dzień.
Przeciwwskazania:
Otwarte rany, gorączka.
Otwarte rany, gorączka.
- Brzozowy macerat na pękające dłonie
Zastosowanie:
Sucha i pękająca skóra dłoni po pracy i zimnie.
Sucha i pękająca skóra dłoni po pracy i zimnie.
Skład:
- świeży liść brzozy — 50 g
- nagietek — 20 g
- olej słonecznikowy — 300 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 14 dni i przecedzić.
Odstawić na 14 dni i przecedzić.
Dawkowanie:
Wcierać kilka razy dziennie.
Wcierać kilka razy dziennie.
Czas kuracji:
2 tygodnie.
2 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Alergia skórna.
Alergia skórna.
- Napar brzozowo-lipowy na suchy kaszel
Zastosowanie:
Suchy kaszel po infekcji, drapanie w gardle.
Suchy kaszel po infekcji, drapanie w gardle.
Skład:
- liść brzozy — 25 g
- lipa — 30 g
- prawoślaz — 25 g
- tymianek — 20 g
Przygotowanie:
Parzyć 20 minut pod przykryciem.
Parzyć 20 minut pod przykryciem.
Dawkowanie:
Pić ciepłe 2 razy dziennie.
Pić ciepłe 2 razy dziennie.
Czas kuracji:
5 dni.
5 dni.
Przeciwwskazania:
Alergia na tymianek.
Alergia na tymianek.
- Mieszanka brzozowa na gorącą twarz i ciężką głowę
Zastosowanie:
Uderzenia gorąca, zaczerwienienie twarzy, napięcie głowy.
Uderzenia gorąca, zaczerwienienie twarzy, napięcie głowy.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- melisa — 25 g
- głóg — 25 g
- mięta — 20 g
Przygotowanie:
Parzyć 15 minut.
Parzyć 15 minut.
Dawkowanie:
Pić wieczorem.
Pić wieczorem.
Czas kuracji:
10 dni.
10 dni.
Przeciwwskazania:
Niskie ciśnienie.
Niskie ciśnienie.
- Brzozowy wywar na zmęczone stopy
Zastosowanie:
Pieczenie i ciężkość stóp po całym dniu.
Pieczenie i ciężkość stóp po całym dniu.
Skład:
- liść brzozy — 60 g
- sól kamienna — 2 łyżki
- jałowiec — 15 g
Przygotowanie:
Gotować 10 minut w 2 litrach wody.
Gotować 10 minut w 2 litrach wody.
Dawkowanie:
Moczyć stopy 20 minut.
Moczyć stopy 20 minut.
Czas kuracji:
5–7 dni.
5–7 dni.
Przeciwwskazania:
Otwarte rany, grzybica.
Otwarte rany, grzybica.
- Brzozowe mleko na podrażniony pęcherz
Zastosowanie:
Pieczenie i dyskomfort dróg moczowych po wychłodzeniu.
Pieczenie i dyskomfort dróg moczowych po wychłodzeniu.
Skład:
- liść brzozy — 20 g
- koper — 10 g
- mleko — 300 ml
- woda — 200 ml
Przygotowanie:
Gotować zioła w wodzie 5 minut, dodać mleko i podgrzać.
Gotować zioła w wodzie 5 minut, dodać mleko i podgrzać.
Dawkowanie:
Pić po 100 ml wieczorem.
Pić po 100 ml wieczorem.
Czas kuracji:
5 dni.
5 dni.
Przeciwwskazania:
Nietolerancja laktozy.
Nietolerancja laktozy.
- Brzozowy zakwas na osłabienie po zimie
Zastosowanie:
Brak siły, ziemista cera, uczucie zastania organizmu.
Brak siły, ziemista cera, uczucie zastania organizmu.
Skład:
- młode liście brzozy — 80 g
- burak — 1 mały
- miód — 1 łyżka
- woda — 1 litr
Przygotowanie:
Odstawić na 3 dni pod gazą.
Odstawić na 3 dni pod gazą.
Dawkowanie:
100 ml rano.
100 ml rano.
Czas kuracji:
7 dni.
7 dni.
Przeciwwskazania:
Cukrzyca.
Cukrzyca.
- Brzozowy okład na zimny brzuch
Zastosowanie:
Uczucie chłodu i napięcia w podbrzuszu.
Uczucie chłodu i napięcia w podbrzuszu.
Skład:
- świeży liść brzozy — 3 garści
- siemię lniane — 2 łyżki
Przygotowanie:
Liście sparzyć i wymieszać z siemieniem.
Liście sparzyć i wymieszać z siemieniem.
Dawkowanie:
Przykładać na 20 minut.
Przykładać na 20 minut.
Czas kuracji:
5 dni.
5 dni.
Przeciwwskazania:
Ostre bóle brzucha.
Ostre bóle brzucha.
- Brzozowa para na zalegający śluz
Zastosowanie:
Zaleganie śluzu w zatokach i gardle.
Zaleganie śluzu w zatokach i gardle.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- igły sosny — 20 g
- tymianek — 10 g
Przygotowanie:
Zioła zalać wrzątkiem.
Zioła zalać wrzątkiem.
Dawkowanie:
Wdychać parę 5–7 minut.
Wdychać parę 5–7 minut.
Czas kuracji:
3 dni.
3 dni.
Przeciwwskazania:
Astma, gorączka.
Astma, gorączka.
- Brzozowy macerat chlebowy na pękające pięty
Zastosowanie:
Twarda i pękająca skóra pięt.
Twarda i pękająca skóra pięt.
Skład:
- liść brzozy — 40 g
- miękisz chleba żytniego — 2 kromki
- olej lniany — 200 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 7 dni, lekko podgrzać i przecedzić.
Odstawić na 7 dni, lekko podgrzać i przecedzić.
Dawkowanie:
Smarować pięty wieczorem.
Smarować pięty wieczorem.
Czas kuracji:
10–14 dni.
10–14 dni.
Przeciwwskazania:
Otwarte pęknięcia skóry.
Otwarte pęknięcia skóry.
- Brzozowy wywar na osłabienie po utracie krwi
Zastosowanie:
Zmęczenie i bladość po obfitych miesiączkach lub osłabieniu.
Zmęczenie i bladość po obfitych miesiączkach lub osłabieniu.
Skład:
- liść brzozy — 25 g
- pokrzywa — 30 g
- owoc róży — 25 g
- owies — 20 g
Przygotowanie:
Gotować 10 minut.
Gotować 10 minut.
Dawkowanie:
Pić 2 razy dziennie.
Pić 2 razy dziennie.
Czas kuracji:
2 tygodnie.
2 tygodnie.
Przeciwwskazania:
Zakrzepica.
Zakrzepica.
- Brzozowy ocet do nacierania karku
Zastosowanie:
Ciężka głowa, napięcie karku po pracy.
Ciężka głowa, napięcie karku po pracy.
Skład:
- liść brzozy — 50 g
- mięta — 20 g
- ocet jabłkowy — 400 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 10 dni.
Odstawić na 10 dni.
Dawkowanie:
Nacierać kark wieczorem.
Nacierać kark wieczorem.
Czas kuracji:
7 dni.
7 dni.
Przeciwwskazania:
Podrażniona skóra.
Podrażniona skóra.
- Brzozowe wino ziołowe na osłabiony apetyt
Zastosowanie:
Brak apetytu po chorobie i stresie.
Brak apetytu po chorobie i stresie.
Skład:
- liść brzozy — 30 g
- piołun — 3 g
- miód — 1 łyżka
- białe wytrawne wino — 500 ml
Przygotowanie:
Odstawić na 5 dni.
Odstawić na 5 dni.
Dawkowanie:
20 ml przed obiadem.
20 ml przed obiadem.
Czas kuracji:
5 dni.
5 dni.
Przeciwwskazania:
Choroby wątroby, ciąża.
Choroby wątroby, ciąża.
- Brzozowa maść popiołowa na zrogowaciałą skórę
Zastosowanie:
Zrogowacenia i stwardniała skóra dłoni oraz stóp.
Zrogowacenia i stwardniała skóra dłoni oraz stóp.
Skład:
- popiół z kory brzozowej — 1 łyżka
- smalec — 60 g
- nagietek — 15 g
Przygotowanie:
Podgrzewać powoli 20 minut i przecedzić.
Podgrzewać powoli 20 minut i przecedzić.
Dawkowanie:
Nakładać cienko wieczorem.
Nakładać cienko wieczorem.
Czas kuracji:
7–14 dni.
7–14 dni.
Przeciwwskazania:
Otwarte rany, podrażnienia skóry.
Otwarte rany, podrażnienia skóry.
I właśnie dlatego Warwara Iwanowna Łysenko nigdy nie mówiła o brzozie jak o „zielu na nerki”, „na skórę” albo „na oczyszczanie”, bo dla niej to były tylko fragmenty większego obrazu.
Patrzyła inaczej — na to, czy człowiek stał się ciężki, zimny, napięty, suchy albo „zamknięty od środka”.
Patrzyła inaczej — na to, czy człowiek stał się ciężki, zimny, napięty, suchy albo „zamknięty od środka”.
W jej zapiskach liść brzozy prawie nigdy nie działa sam.
Raz ma otworzyć ciało po zimie.
Innym razem uspokoić skórę po gorączce.
Czasem puścić wodę, a czasem oddać człowiekowi lekkość, której nie odzyskał po chorobie ani po trudnym czasie.
Raz ma otworzyć ciało po zimie.
Innym razem uspokoić skórę po gorączce.
Czasem puścić wodę, a czasem oddać człowiekowi lekkość, której nie odzyskał po chorobie ani po trudnym czasie.
I chyba właśnie to najmocniej odróżnia dawne rosyjskie zielarstwo od współczesnego.
Tam nie szukano jednej substancji na jeden objaw.
Nie liczono tylko działania przeciwzapalnego albo moczopędnego.
Najpierw obserwowano człowieka — jak śpi, jak oddycha, jak chodzi, czy rano wygląda ciężej niż wieczorem, czy ciało zatrzymuje zimno, wilgoć albo napięcie.
Nie liczono tylko działania przeciwzapalnego albo moczopędnego.
Najpierw obserwowano człowieka — jak śpi, jak oddycha, jak chodzi, czy rano wygląda ciężej niż wieczorem, czy ciało zatrzymuje zimno, wilgoć albo napięcie.
Dopiero później wybierano ziele.
Warwara powtarzała, że brzoza jest „drzewem ruchu”, bo po rosyjskiej zimie właśnie ruch wraca najtrudniej — najpierw w ciało, potem w oddech, a dopiero na końcu w głowę.
I dlatego w dawnych wsiach liście brzozy wisiały nie tylko w zielnikach.
Były przy piecu, przy łóżkach po chorobie, w kąpielach, octach, nalewkach i workach z suszem.
Nie dlatego, że były modne albo „detoksykacyjne”.
Tylko dlatego, że ludzie widzieli, jak organizm naprawdę zachowuje się po zimnie, wilgoci, ciężkiej pracy i długiej chorobie.
Były przy piecu, przy łóżkach po chorobie, w kąpielach, octach, nalewkach i workach z suszem.
Nie dlatego, że były modne albo „detoksykacyjne”.
Tylko dlatego, że ludzie widzieli, jak organizm naprawdę zachowuje się po zimnie, wilgoci, ciężkiej pracy i długiej chorobie.
A brzoza — według starych rosyjskich zielarek — nie miała człowieka zmuszać do zdrowia.
Miała mu po prostu pomóc znowu zacząć wracać do siebie.
Źródła i inspiracje klimatem dawnego rosyjskiego zielarstwa:
- „Травники Полесья и Западной Руси”
- М. А. Носаль — „Лекарственные растения и способы их применения в народе”
- А. П. Попов — „Лекарственные растения в народной медицине”
- „Русский народный лечебник”
- etnograficzne zapisy zielarskie z Polesia, Wołogdy i okolic Kurska z XIX/XX wieku
- dawne zielniki rosyjskich starowierów i zielarek syberyjskich
Tekst nie stanowi porady medycznej
AR
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz