PYTAM O - Szczegóły projektu DEFUSEKrytyka badań gain-of-function

Oto precyzyjne i szczegółowe omówienie dwóch tematów.1. Szczegóły projektu DEFUSEDEFUSE („Defusing the Threat of Bat-Borne Coronaviruses”) to propozycja grantu złożona w 2018 roku do DARPA (agencja obronna USA). Nie została sfinansowana.Główni autorzy / partnerzy:

• EcoHealth Alliance – Peter Daszak (lider wniosku)
• Wuhan Institute of Virology – Shi Zhengli
• University of North Carolina – Ralph Baric
• Inni współpracownicy z USA i zagranicy

Budżet: ok. 14 milionów USD na 5 lat.Główne cele projektu (z oryginalnej propozycji, ujawnionej przez The Intercept w 2021):

• Zbieranie próbek od nietoperzy w Azji Południowo-Wschodniej.
• Sekwencjonowanie i charakterystyka nowych SARS-podobnych koronawirusów.
• Tworzenie chimerycznych wirusów w laboratorium.
• Wstawianie furin cleavage site (FCS) do spike’a różnych wirusów (dokładnie ta cecha, która czyni SARS-CoV-2 tak zakaźnym).
• Testowanie zmodyfikowanych wirusów na humanizowanych myszach i innych modelach, aby sprawdzić, jak łatwo mogą infekować ludzi.
• Badanie wirusów różniących się nawet o 25% od znanych SARS-CoV.

Kluczowe, kontrowersyjne elementy:

• Planowano wprowadzanie „nowych cech” (np. FCS) w miejscach S1/S2 spike’a.
• Chcieli pracować na wirusach, które są blisko granicy „przeskoku” na ludzi.
• Proponowali niskie poziomy bezpieczeństwa BSL-2 dla części prac (co później krytykowano jako zbyt ryzykowne).

Dlaczego DARPA odrzuciła?
Recenzenci uznali projekt za zbyt ryzykowny. Obawiali się, że tworzenie takich chimerycznych wirusów może prowadzić do przypadkowego wycieku i pandemii. Jeden z recenzentów napisał coś w stylu: „to wygląda na research, który sam w sobie stwarza zagrożenie”.Znaczenie dla teorii lab leak: To jeden z najmocniejszych argumentów poszlakowych. Projekt opisuje niemal dokładnie cechy, które posiada SARS-CoV-2 (FCS w nietypowym miejscu), a wniosek powstał zaledwie rok-dwa przed pandemią w Wuhan. Nawet jeśli nie dostał pieniędzy z DARPA, podobne prace mogły być kontynuowane z innymi funduszami (np. NIH).2. Krytyka badań gain-of-functionGłówna krytyka (ze strony naukowców, Kongresu USA, bioetyków i ekspertów ds. biosafety):

• Ryzyko wycieku — laboratoria (nawet BSL-3/4) mają historię wypadków. Wirusy modyfikowane do większej zakaźności są szczególnie niebezpieczne, jeśli uciekną.
• Brak proporcjonalnych korzyści — wiele eksperymentów GoF nie przyniosło przełomowych szczepionek czy leków, a ryzyko jest ogromne.
• „Playing God” i dual-use — ta sama wiedza może służyć do tworzenia broni biologicznej (choć oficjalnie badania są „defensywne”).
• Słaby nadzór — NIH/EcoHealth nie zawsze zgłaszały wyniki (np. 10-krotny wzrost wirulencji w myszach). Moratorium w USA (2014–2017) było omijane przez „wyjątki”.
• Konflikt interesów — naukowcy, którzy dostają granty na GoF, jednocześnie oceniają ryzyko tych badań.
• Brak transparentności — szczególnie w przypadku współpracy z Chinami (WIV pracował na BSL-2 przy niektórych koronawirusach).

Głośni krytycy:

• Richard Ebright (Rutgers University) — jeden z najostrzejszych.
• Senator Rand Paul — wielokrotnie przesłuchiwał Fauci’ego.
• Alina Chan, Matt Ridley, Nicholas Wade — autorzy książek i artykułów.
• Byli szefowie CDC (Redfield) i inni eksperci ds. biosafety.

Obrona badań GoF:

• Niezbędne do zrozumienia zagrożeń i przygotowania countermeasures (szczepionki, leki).
• Większość prac jest bezpieczna i odbywa się w warunkach BSL-3/4.
• Zakazanie ich spowolniłoby naukę i zostawiłoby nas bezbronnych wobec naturalnych ewolucji wirusów.

Aktualny stan (2026): W USA trwają dyskusje o zaostrzeniu regulacji GoF („enhanced potential pandemic pathogens”). NIH debarował niektórych naukowców (w tym Barica w postępowaniach). Światowa Organizacja Zdrowia i inne ciała próbują stworzyć globalne zasady nadzoru.

---

Chcesz jeszcze głębsze szczegóły (np. konkretne cytaty z DEFUSE, porównanie GoF przed i po moratorium, lub co dokładnie działo się w WIV)? Mogę też omówić inny temat z wcześniejszych wiadomości. Daj znać!